آسیب شناسی انتشار شایعه درگذشت هنرمندان و چهره های مشهور

به گزارش خبرگزاری صداوسیما،  سعید مروتی، روزنامه نگار و منتقد سینما، با حضور در استودیو شبکه خبر، بر ضرورت واکنش سریع رسانه های رسمی، تقویت روزنامه نگاری حرفه ای و افزایش سواد رسانه ای مخاطبان تأکید کرد.

وی در پاسخ به این پرسش که انتشار خبر دروغ درگذشت یک فرد، به ویژه افراد سرشناس، چه سودی برای منتشرکنندگان آن دارد، افزود: عده ای انتشار خبر درگذشت هنرمندان را نوعی تفریح می دانند و برخی دیگر با این کار به دنبال افزایش بازدید و جلب توجه هستند.

وی افزود: بررسی محل انتشار این اخبار نشان می دهد که شبکه های اجتماعی اغلب نخستین بستر انتشار چنین شایعاتی هستند و به ندرت پیش می آید که رسانه های رسمی نخستین منتشرکننده خبری باشند که بعد ها تکذیب می شود.

این روزنامه نگار و منتقد سینما درباره آسیب های انتشار چنین شایعاتی بیان کرد: بزرگ ترین آسیب متوجه خود هنرمند است. در سال های گذشته نمونه های زیادی از این اتفاقات داشته ایم. علاوه بر شخص هنرمند، دوستان، نزدیکان و بستگان او نیز از انتشار این اخبار آسیب می بینند. مسئله مهم دیگر، بی اعتمادی مخاطبان است، زیرا تکرار خبر های دروغ درباره درگذشت هنرمندان، اعتماد عمومی به اخبار را کاهش می دهد.

مروتی با اشاره به نقش شبکه های اجتماعی در انتشار اخبار نادرست تصریح کرد: بسیاری از این شایعات در شبکه های اجتماعی منتشر می شوند، فضا هایی که لزوماً تابع قواعد حرفه ای رسانه ای نیستند و ممکن است هر خبر هیجانی یا نادرستی در آنها منتشر شود. برخورد با منتشرکنندگان ناشناس نیز دشوار است و پیگیری این موضوع به اقدامات مراجع ذی صلاح نیاز دارد.

وی یکی از دلایل افزایش توجه مخاطبان به شبکه های اجتماعی را کاهش مرجعیت رسانه های رسمی دانست و گفت: در گذشته، روزنامه ها، رادیو و تلویزیون از مهم ترین مراجع انتشار خبر بودند، اما امروز تلفن های همراه و شبکه های اجتماعی جایگاه پررنگ تری در دسترسی مردم به اخبار پیدا کرده اند.

این منتقد سینما ادامه داد: رسانه های رسمی برای بازسازی اعتماد مخاطبان باید از محافظه کاری فاصله بگیرند و خود را با تحولات روز هماهنگ کنند. البته این به معنای دنباله روی از شبکه های اجتماعی نیست، بلکه رسانه های رسمی باید به روز باشند، اخبار را با سرعت و دقت بیشتری پوشش دهند و اعتماد مخاطبان را جلب کنند.

مروتی همچنین بر ضرورت افزایش سواد رسانه ای مخاطبان تأکید کرد و گفت: مخاطبان باید هنگام مواجهه با اخبار منتشرشده در تلفن های همراه خود، به صحت آنها شک کنند و پیش از پذیرفتن یا بازنشر خبر، آن را از طریق چند رسانه رسمی و معتبر بررسی کنند.

وی با بیان اینکه رسانه های رسمی باید در برابر انتشار شایعات واکنش سریع نشان دهند، گفت: به محض انتشار چنین اخباری، رسانه های رسمی باید موضوع را بررسی کنند و در صورت نادرست بودن خبر، در کوتاه ترین زمان ممکن اطلاع رسانی و آن را تکذیب کنند.

این روزنامه نگار در ادامه، درباره راهکار های برخورد با منتشرکنندگان شایعات گفت: این اخبار اغلب از سوی افراد ناشناس منتشر می شوند و شناسایی آنها کار دشواری است، ازاین رو، مراجع ذی صلاح باید موضوع را بررسی و در چارچوب قانون با موارد تخلف برخورد کنند.

مروتی در پاسخ به این پرسش که روزنامه نگاری حرفه ای تا چه اندازه می تواند به مقابله با این پدیده کمک کند، افزود: خبرنگار حرفه ای می تواند با واکنش سریع و دقیق به رخداد ها نقش مؤثری در مقابله با شایعات داشته باشد. برای تحقق این هدف، لازم است فضای کار خبری تا حدی از رویکرد صرفاً کارمندی فاصله بگیرد.

وی گفت: در گذشته، زمانی که سایت ها و منابع خبری متعدد امروزی وجود نداشتند، خبرنگاران وظیفه خود می دانستند که شخصاً خبر را تهیه کنند و به طور مستمر با منابع خبری در ارتباط باشند. اما تحولات اخیر تا حدی موجب سکون در فعالیت خبرنگاران شده است.

این منتقد سینما گفت: خود رسانه ها نیز نسبت به گذشته با افت شدیدی مواجه شده اند و هنگامی که یک رسانه دچار افول می شود، تعداد خبرنگاران حرفه ای آن نیز کاهش پیدا می کند. تقویت رسانه های رسمی، احیای روزنامه نگاری حرفه ای و افزایش سرعت و دقت در انتشار اخبار می تواند نقش مهمی در کاهش شایعات و بازگرداندن اعتماد عمومی داشته باشد.